Koncepti i Rendit Vertikal të Interesit Kombëtar bazohet në idenë se interesat themelore të një kombi nuk janë të rrafshuara në të njëjtin nivel, por organizohen në një strukturë hierarkike përgjegjësie.
Metafora e “shtatë palë qiejve” përdoret për të shprehur këtë rend vertikal: çdo nivel mbështetet mbi tjetrin dhe cenimi i një niveli më të ulët prodhon pasoja të drejtpërdrejta mbi të gjitha nivelet që ndërtohen mbi të.
Në këtë kuptim, Interesi Kombëtar nuk është një nocion i përgjithshëm apo retorik, por një strukturë funksionale e përbërë nga shtatë nivele përgjegjësie.
Struktura e Rendit Vertikal:
Qielli i Parë — Ekzistenca
Territori, popullsia dhe siguria fizike që garantojnë vazhdimësinë reale të jetës kolektive.
Qielli i Dytë — Sovraniteti
Aftësia e shtetit për të marrë vendime të pavarura dhe për të ushtruar autoritet mbi territorin dhe politikat e veta.
Qielli i Tretë — Pasuria Strategjike
Kontrolli mbi burimet jetike që garantojnë qëndrueshmërinë afatgjatë të vendit: tokë, energji, ujë, infrastrukturë dhe pozicion gjeografik.
Qielli i Katërt — Rendi i Brendshëm
Kohezioni institucional dhe besimi shoqëror që mbajnë funksionimin e drejtë dhe të parashikueshëm të shtetit.
Qielli i Pestë — Identiteti
Gjuha, kujtesa historike dhe simbolika që lidh brezat dhe i japin kuptim ekzistencës kolektive.
Qielli i Gjashtë — Orientimi Strategjik
Koherenca afatgjatë e zgjedhjeve politike dhe drejtimi i zhvillimit të kombit në kohë.
Qielli i Shtatë — Norma Themelore e Interesit Kombëtar
Kriteri përfundimtar që lejon gjykimin e çdo vendimi në raport me tërësinë e strukturës së interesit kombëtar.
Funksioni i modelit
Rendi Vertikal nuk është doktrinë morale dhe as program politik.
Ai është instrument analitik që lejon të kuptohet:
në cilin nivel vepron një vendim politik
cilat pasoja prodhon ai në nivelet e tjera
nëse një vendim është i korrigjueshëm apo fatal për strukturën e interesit kombëtar